Давальний відмінок іменників Rzeczowniki w celowniku

Celownik (komu? czemu?)
Celownik oznacza cel naszej czynności.Давальний відмінок означає ціль (призначення, мету) нашої дії
Pytanie komu? – odnosi się do rzeczowników osobowych.
Komu się przyglądasz? Mamie, bratu, dziecku.
Pytanie: czemu? – odnosi się do pozostałych rzeczowników.
Czemu się przygłądasz? Ptakom, kwiatu, drzewom, fotelom.
Celownik może być użyty w pytaniach zaczynających się od zaimków (займенників):jakiemu? Jakiej?jakim? lub: której, którym?
Jakiej pani podziękować?  Jakim dzieciom dałeś piłkę?
Najpopularniejsze czasowniki łączące się z celownikiem: 
Найчастіше вживані дієслова, які сполучаються з іменниками у давальному відмінку:
dawać/ dać,(давати,дати)

 dziękować/ podziękować,(дякувати, подякувати)
 mówić/ powiedzieć,(говорити, сказати)
 obiecywać/ obiecać,(обіцяти, пообіцяти)
 oddawać/ oddać,(віддавати, віддати)
 podobać się/ spodobać się,(подобатися, сподобатися)
 pomagać/ pomóc,(допомагати, допомогти)
 pożyczać/ pożyczyć,(позичати, позичити)
 przyglądać się/ przyjrzeć się,(приглядатися, придивитися)
 skarżyć się/ poskarżyć się,(скаржитися, поскаржитися)
 sprzedawać/ sprzedać,(продавати, продати)
 ufać/ zaufać, (довіряти, довірити)
wierzyć/ uwierzyć,(вірити, повірити)
Przyimki łączące się z celownikiem:
 прийменники, які сполучаються з іменниками в давальному відмінку
dzięki (w zn.: przyczyna czegoś),дякуючи (причина чогось)

 ku (w zn.: kierunek, cel), до ( напрямок)
 na przekór (w zn.: umyślny opór),наперекір
 przeciw/ przeciwko (w zn.: przeciwstawienie się),проти
 wbrew(w zn.: bycie w sprzeczności z kimś, czymś). всупереч


Niektóre przymiotniki łączące się z celownikiem: 
Деякі прикметники, що можуть сполучатися

bliski (близький), dłużny (зобовязаний)

niechętny (неохочий), obcy (чужий), 
przeciwny (протилежний), przyjazny (приязний),
 równy (рівний), wdzięczny (вдячний), 
wierny (вірний), znany(відомий), życzliwy(доброзичливий) i in.

W zdaniu celownik może oznaczać: 
• cel, odbiorcę czynności, działań, informacji: Dałam chłopcu prezent; Pokazała synowi świat; 
• cel, obiekt, kierunek działań, starań: Przyglądałam się psu; Przysłuchiwałam się podszeptom; 
• w zdaniach bezpodmiotowych – osobę/ obiekt, któremu coś się dzieje:Głupio mi; Czy ci nie zimno?; 
• osobę/ obiekt odpowiedzialną za coś, zaangażowaną w coś: Nie wyszedłmi ten projekt; 
Dziewczyna mi zemdlała.


Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

Mianownik
(kto?co?)

Celownik
(komu? czemu?)

Mianownik
(kto?co?)

Celownik
(komu? czemu?)
Rodzaj męski

kolega

koledze

koledzy

kolegom

chłopiec

chłopcu

chłopcy

chłopcom

nauczyciel

nauczycielowi

nauczyciele

nauczycielom

wychowawca

wychowawcy

wychowawcy

wychowawcom

Polak

Polakowi

Polacy

Polakom

pomnik

pomnikowi

pomniki

pomnikom

poeta

poecie

poeci

poetom

mężczyzna

mężczyźnie

mężczyźni

mężczyznom

brat

bratu

bracia

braciom

Końcówkę –u mają tylko niektóre rzeczowniki przeważnie jednosylabowe (односкладові)




Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

Mianownik
(kto?co?)

Celownik
(komu? czemu?)

Mianownik
(kto?co?)

Celownik
(komu? czemu?)
Rodzaj żeński

ciocia

cioci

ciocie

ciociom

pani

pani

panie

paniom

siostra

siostrze

siostry

siostrom

babcia

babci

babcie

babciom

świnka

śwince

świnki

świnkom

papuga

papudze

papugi

papugom

ulica

ulicy

ulice

ulicom

Końcówkę- e mają rzeczowniki po spółgłoskach (приголосних) twardych,
-i –po spółgłoskach miękkich
-y po c, dz, cz, dż, sz, ż, rz


W rzeczownikach z końcówką –e w celowniku spółgłoska zostaje zmiększona gloską -i ( lampa-lampie,koza-kozie, buda-budzie). Nie dotyczy to spółgłosek k i g

Liczba pojedyncza

Liczba mnoga

Mianownik
(kto?co?)

Celownik
(komu? czemu?)

Mianownik
(kto?co?)

Celownik
(komu? czemu?)
Rodzaj nijaki

czoło

czołu

czoła

czołom

ucho

uchu

uszy

uszom

pole

polu

pola

polom

jezioro

jezioru

jeziora

jeziorom

oko

oku

oczy

oczom

zwierzę

zwierzęciu

zwierzęta

zwierzętom

kurczę

kurczęciu

kurczęta

kurczętom

Końcówkę- u w liczbie pojedynczej  mają wszystkie rzeczowniki rodzaju nijakiego



Wszystkie rzeczowniki w celowniku w liczbie mnogiej mają końcówkę – om.
Wykorzystano:
Magdalena Tytuła, Marta Łosiak "Polski bez błędów. Poradnik językowy dla każdego"

Helena Matera «Od mianownika do wołacza»

Коментарі

Популярні дописи з цього блогу

10 порад щодо вивчення польської

Відмінювання дієслів Koniugacja czasowników

Називний відмінок іменників 1 Rzeczowniki w mianowniku 1